بخارپز چیست و چه کاربردی دارد؟ راهنمای استفاده و خرید
اگر به دنبال روشی ساده برای پخت سبزیجات، ماهی، مرغ و سایر مواد غذایی هستید، بخارپز می‌تواند یکی از وسایل کاربردی آشپزخانه شما باشد. این دستگاه با استفاده از بخار آب، مواد غذایی را می‌پزد و در بسیاری از موارد به حفظ شکل، بافت و طعم طبیعی آن‌ها کمک می‌کند.
اما بخارپز دقیقاً چگونه کار می‌کند؟ چه غذاهایی را می‌توان با آن آماده کرد و هنگام خرید بخارپز باید به چه نکاتی توجه داشت؟ در این مقاله از کالانشان، با کاربردها، انواع و ویژگی‌های مهم این وسیله آشنا می‌شویم.
بخارپز چیست؟
بخارپز وسیله‌ای برای پخت مواد غذایی با استفاده از بخار آب است. در این روش، آب گرم می‌شود و بخار حاصل، حرارت لازم برای پخت غذا را فراهم می‌کند؛ بدون اینکه مواد غذایی مستقیماً داخل آب قرار بگیرند.
بخارپزها در مدل‌های مختلفی تولید می‌شوند. بعضی از آن‌ها ظرف‌هایی ساده برای استفاده روی اجاق گاز هستند و برخی دیگر به‌صورت برقی طراحی شده‌اند و مخزن آب، سبدهای مخصوص و تنظیمات کنترلی دارند.
انتخاب نوع مناسب به میزان استفاده، فضای آشپزخانه و نوع غذاهایی که معمولاً آماده می‌کنید بستگی دارد. برای آشنایی بیشتر با روش‌های پخت، می‌توانید راهنمای پخت مواد غذایی با بخار و سایر روش‌های پخت را مطالعه کنید.
بخارپز چه کاربردی دارد؟
بخارپز برای آماده کردن انواع مواد غذایی کاربرد دارد. البته زمان پخت به نوع ماده غذایی، اندازه قطعات، مقدار مواد و قدرت دستگاه بستگی دارد.
۱. پخت سبزیجات
هویج، بروکلی، گل‌کلم، لوبیا سبز و بسیاری از سبزیجات را می‌توان با بخار پخت. این روش کمک می‌کند سبزیجات کمتر در آب غوطه‌ور شوند و بافت آن‌ها بهتر حفظ شود.
۲. پخت ماهی و مرغ
بخارپز برای پخت ماهی و برخی برش‌های مرغ نیز کاربرد دارد. در این روش می‌توان بدون نیاز به سرخ کردن، غذا را آماده کرد. برای اطمینان از ایمنی غذایی، گوشت و مرغ باید به دمای داخلی مناسب برسند.
برای مشاهده نمونه‌هایی از زمان و روش پخت مواد غذایی با بخار، می‌توانید راهنمای بخارپز کردن سبزیجات و ماهی را ببینید.
۳. پخت سیب‌زمینی و سایر مواد غذایی
سیب‌زمینی، ذرت و برخی مواد غذایی دیگر نیز با بخار قابل پخت هستند. برای رسیدن به نتیجه بهتر، اندازه قطعات را تا حد امکان یکسان در نظر بگیرید.
۴. گرم کردن برخی غذاها
بخار می‌تواند برای گرم کردن بعضی غذاها نیز مفید باشد؛ به‌ویژه زمانی که می‌خواهید رطوبت غذا بهتر حفظ شود. البته مناسب بودن این روش به نوع غذا و دستورالعمل دستگاه بستگی دارد.
انواع بخارپز
بخارپزها از نظر ساختار و نحوه استفاده به چند گروه تقسیم می‌شوند.
بخارپز روی اجاق گاز
این مدل معمولاً از یک قابلمه و سبد سوراخ‌دار تشکیل شده است. آب داخل قابلمه گرم می‌شود و بخار به مواد غذایی موجود در سبد می‌رسد.
مزیت اصلی این نوع بخارپز، ساختار ساده و عدم نیاز به برق مستقل است. با این حال، کنترل زمان و شدت حرارت به توجه بیشتری نیاز دارد.
بخارپز برقی
بخارپز برقی دارای مخزن آب و بخش مخصوص قرار دادن مواد غذایی است. بعضی مدل‌ها چند طبقه دارند و امکان پخت هم‌زمان چند نوع ماده غذایی را فراهم می‌کنند.
تایمر، خاموشی خودکار و تنظیمات مختلف از جمله قابلیت‌هایی هستند که ممکن است در برخی مدل‌ها وجود داشته باشند. پیش از خرید باید مشخصات هر مدل را جداگانه بررسی کنید.
پلوپز و مولتی‌کوکر دارای قابلیت بخارپز
بعضی پلوپزها و مولتی‌کوکرها با سبد بخارپز یا برنامه مخصوص بخارپزی عرضه می‌شوند. اگر از قبل چنین دستگاهی دارید، ممکن است بدون خرید وسیله‌ای جداگانه بتوانید غذاهای بخارپز تهیه کنید.
برای آشنایی بیشتر با دستگاه‌های چندکاره، می‌توانید مقاله «مولتی کوکر چیست و چه کاربردی دارد؟» را نیز مطالعه کنید.
مزایا و محدودیت‌های بخارپز
استفاده از بخارپز مزایای مختلفی دارد، اما این وسیله برای همه نیازهای آشپزی بهترین انتخاب نیست.
مزایای بخارپز
امکان پخت مواد غذایی بدون غوطه‌ور کردن آن‌ها در آب
کاهش نیاز به روغن در مقایسه با روش‌هایی مانند سرخ کردن
حفظ شکل و بافت بسیاری از مواد غذایی
امکان آماده‌سازی هم‌زمان چند ماده غذایی در مدل‌های چندطبقه
استفاده نسبتاً ساده در مدل‌های برقی مجهز به تایمر
محدودیت‌های بخارپز
ایجاد نکردن سطح برشته و طلایی مانند سرخ کردن یا گریل
نیاز به تأمین و بررسی آب مخزن در بسیاری از مدل‌ها
محدودیت در نوع غذاهایی که می‌توان با آن‌ها آماده کرد
اشغال فضای بیشتر در مدل‌های چندطبقه
تفاوت در زمان پخت مواد غذایی مختلف
نکته مهم این است که بخارپز به‌تنهایی تضمین‌کننده سالم‌تر بودن تمام غذاها نیست؛ ترکیبات غذایی، مقدار مصرف و روش کلی آماده‌سازی نیز اهمیت دارند.
تفاوت بخارپز و مولتی کوکر چیست؟
بخارپز عمدتاً برای پخت با بخار طراحی شده است، درحالی‌که مولتی‌کوکر بسته به مدل می‌تواند چندین روش پخت را در یک دستگاه ارائه دهد.
اگر بیشتر سبزیجات، ماهی و مواد غذایی مناسب بخارپزی آماده می‌کنید، بخارپز ممکن است انتخاب ساده و مناسبی باشد. اما اگر به دستگاهی برای تهیه برنج، خورش، سوپ و غذاهای متنوع نیاز دارید، مولتی‌کوکر چندکاره می‌تواند کاربرد بیشتری داشته باشد.
البته برخی مولتی‌کوکرها برنامه بخارپز هم دارند؛ بنابراین قبل از خرید، بهتر است قابلیت‌های واقعی دستگاه را بررسی کنید. مقاله بهترین مولتی کوکر برای خانه به بررسی بیشتر مولتی کوکرها میپردازد.
هنگام خرید بخارپز به چه نکاتی توجه کنیم؟
برای انتخاب بخارپز مناسب، موارد زیر را در نظر بگیرید:
ظرفیت و تعداد طبقات
اگر معمولاً برای چند نفر غذا آماده می‌کنید، ظرفیت و تعداد طبقات اهمیت زیادی دارد. در عین حال، ابعاد دستگاه باید با فضای آشپزخانه شما هماهنگ باشد.
توان مصرفی
توان دستگاه می‌تواند بر سرعت گرم شدن و تولید بخار تأثیر بگذارد؛ اما برای مقایسه، باید ظرفیت، طراحی و مشخصات کلی مدل‌ها را هم در نظر گرفت.
جنس سبدها و سهولت نظافت
قطعاتی که به‌راحتی جدا می‌شوند، نظافت دستگاه را ساده‌تر می‌کنند. همچنین بهتر است بررسی کنید که کدام قطعات قابلیت شست‌وشو در ماشین ظرف‌شویی را دارند.
تایمر و سیستم‌های ایمنی
تایمر، خاموشی خودکار و هشدار کمبود آب از قابلیت‌های مفیدی هستند که ممکن است در برخی مدل‌ها وجود داشته باشند. این امکانات در همه دستگاه‌ها یکسان نیستند.
قیمت و خدمات پس از فروش
هنگام مقایسه قیمت‌ها، کیفیت ساخت، امکانات کاربردی، شرایط گارانتی و دسترسی به قطعات را هم در نظر بگیرید. گاهی یک مدل ساده با امکانات محدود اما کاربردی، انتخاب مناسب‌تری از دستگاهی با برنامه‌های متعدد است.
اگر قصد دارید بین پلوپز، مولتی‌کوکر و دستگاه‌های دارای قابلیت بخارپز انتخاب کنید، راهنمای خرید پلوپز و مولتی‌کوکر می‌تواند به شما در مقایسه امکانات و انتخاب دستگاه مناسب کمک کند.
آیا خرید بخارپز ارزش دارد؟
اگر در برنامه غذایی خود به‌طور مرتب از سبزیجات، ماهی و سایر مواد غذایی مناسب بخارپزی استفاده می‌کنید، خرید بخارپز می‌تواند کاربردی باشد. اما اگر فقط گاهی به این روش پخت نیاز دارید، شاید یک بخارپز ساده مخصوص اجاق گاز یا سبد بخارپز سازگار با پلوپز و مولتی‌کوکر فعلی شما کافی باشد.
پیش از خرید، بهتر است تعداد دفعات استفاده، ظرفیت موردنیاز و فضای در دسترس را مشخص کنید تا هزینه‌ای متناسب با نیاز واقعی خود بپردازید. برای مشاهده پلوپزها و بخارپزهای کالانشان روی لینک کلیک کنید.
مولتی کوکرهای کالانشان
پلوپز پاناسونیک مدل SR-970D ظرفیت ۴ نفر
قیمت اصلی 12,700,000 تومان بود.11,900,000 تومانقیمت فعلی 11,900,000 تومان است.
زودپز برقی ماهسونیک مدل MP-981
قیمت اصلی 29,500,000 تومان بود.28,780,000 تومانقیمت فعلی 28,780,000 تومان است.
پلوپز پارس خزر مدل RC-181TS ظرفيت 8 نفر
قیمت اصلی 12,500,000 تومان بود.12,280,000 تومانقیمت فعلی 12,280,000 تومان است.
مولتی کوکر میدیا مدل MY-CS6037WPB ظرفیت 6 لیتر
قیمت اصلی 24,100,000 تومان بود.23,200,000 تومانقیمت فعلی 23,200,000 تومان است.
مولتی کوکر نوتریکوک مدل SP150 ظرفیت 4 لیتر
قیمت اصلی 25,800,000 تومان بود.24,750,000 تومانقیمت فعلی 24,750,000 تومان است.
زودپز برقی ماهسونیک مدل MP-980
قیمت اصلی 28,000,000 تومان بود.26,640,000 تومانقیمت فعلی 26,640,000 تومان است.
پلوپز مایدیا مدل MB-FS50H ظرفیت 1.8 لیتر
قیمت اصلی 18,600,000 تومان بود.17,900,000 تومانقیمت فعلی 17,900,000 تومان است.
پلوپز تفال مدل RK7058 ظرفیت ۴ لیتر
قیمت اصلی 33,000,000 تومان بود.29,700,000 تومانقیمت فعلی 29,700,000 تومان است.
مولتی کوکر نوتریکوک مدل NC-SPEK6 ظرفیت ۶ لیتر
قیمت اصلی 25,990,000 تومان بود.24,200,000 تومانقیمت فعلی 24,200,000 تومان است.
مولتی کوکر نوتریکوک مدل SP320 ظرفیت ۶ لیتر
قیمت اصلی 38,780,000 تومان بود.35,200,000 تومانقیمت فعلی 35,200,000 تومان است.جمع‌بندی
بخارپز وسیله‌ای کاربردی برای پخت مواد غذایی با استفاده از بخار آب است و می‌تواند در آماده‌سازی سبزیجات، ماهی، مرغ و برخی مواد غذایی دیگر به کار برود. انتخاب بین بخارپز ساده، مدل برقی یا دستگاه چندکاره مجهز به قابلیت بخارپز، به نیاز و سبک آشپزی شما بستگی دارد.
برای انتخاب بهتر، ظرفیت، امکانات، سهولت نظافت و شرایط خدمات پس از فروش را در کنار قیمت بررسی کنید. به این ترتیب می‌توانید دستگاهی متناسب با نیاز آشپزخانه خود انتخاب کنید.
